Kolagen sprzymierzeńcem w walce ze zmarszczkami

,,Wpływ niskiej dawki peptydów kolagenu rybiego typu I połączonych lub nie z krzemem na objawy starzenia się skóry u kobiet w wieku dojrzałym

Luc Duteil1*, Catherine Queille Roussel1, Christelle Bruno-Bonnet2i Jean Philippe Lacour1,3
Przesłano: 13 marca 2018; Opublikowano: 23 marca 2018

Streszczenie

W niniejszym podwójnie zaślepionym, randomizowanym, kontrolowanym za pomocą placebo badaniu suplementacji przeprowadzonym na skórze 57 dojrzałych kobiet po 12 tygodniach codziennego stosowania, badano wpływ niskiej dawki (2,5 g) peptydów kolagenowych typu I (CP) połączonych (CP/Si) lub nie (CP) z krzemem (kwas ortokrzemowy stabilizowany choliną). Elastyczność, uwodnienie, grubość i koloryt skóry twarzy i przedramienia mierzono obiektywnie na początku, w 8. i 12. tygodniu badania. Podczas każdegopomiaru dokonano klinicznej oceny zmarszczek mimicznych, promienności i jednorodności kolorytu cery. Istotne wyniki dotyczące zwiększenia elastyczności i jędrności skóry zaobserwowano po 8 i 12 tygodniach u obu grup CP, w przeciwieństwie do grupy placebo. Grubość skóry uległa znacznemu zwiększeniu w 8. i 12. tygodniu u osób z grupy CP w porównaniu z grupą placebo. W grupie CP/Si w 12. tygodniu badania zaobserwowano znaczący wzrost jasności skóry (L*) twarzy. W przypadku obu grup CP zaobserwowano również znaczną poprawę kliniczną skóry twarzy.

Słowa kluczowe: niska dawka peptydów kolagenu rybiego; krzem; żywienie; elastyczność skóry; przeciwdziałanie starzeniu się

Wstęp

Kliniczne objawy atrofii skóry i jej starzenia się (m.in. suchość skóry, hipo/hiperpigmentacja, zmniejszenie elastyczności i jędrności skóry) związane są z redukcją liczby i dezorganizacją włókien kolagenowych [1,2]. Poważne zmiany w zakresie fotostarzenia występują w skórze właściwej. W procesie fotostarzenia obserwuje się głęboki spadek zawartości kolagenu, glikozaminoglikanów i proteoglikanów połączony z degeneracją włókien elastycznych (elastoza), w wyniku czego skóra staje się szorstka i pojawiają się na niej delikatne i głębokie zmarszczki [3]. Badanie mikroskopem elektronowym wykazało, że wraz z wiekiem zmniejsza się liczba i szerokość wiązek włókien kolagenowych [4]. Kolagen, szczególnie typu 1 i 3, to główne białko strukturalne obecne w skórze ludzkiej [5,6].

Doświadczenia na zwierzętach, badania przedkliniczne i kliniczne na ludziach, sprawdzające efekty suplementacji doustnej peptydami kolagenowymi, wskazały na możliwość modulowania funkcji skóry przez związki żywieniowe [przegląd w [7]]. Na przykład Matsuda i wsp. [8] stwierdzili, że w przypadku świń 9-tygodniowe doustne przyjmowanie hydrolizatów kolagenowych powodowało zwiększoną gęstość fibroblastów i wzmożone wytwarzanie włókien kolagenowych w skórze właściwej w sposób specyficzny dla białka.

Krzem (Si) określany jest jako pierwiastek spełniający istotną funkcję w tworzeniu i pielęgnacji tkanki łącznej [9]. Jest on zaangażowany w syntezę kolagenu i istnieje coraz więcej dowodów sugerujących, że może mieć znaczący wpływ na prawidłowy stan zdrowia kości i tkanki łącznej [10]. Wykazano klinicznie, że krzem ma również podobny korzystny wpływ na kolagen skóry [11]. Dlatego też interesujące wydaje się połączenie w suplemencie żywieniowym źródła peptydów kolagenowych ze źródłem przyswajalnego krzemu.

Niniejsze badanie miało na celu ocenę wpływu niskiej dawki specyficznych peptydów kolagenu rybiego (zwanych również hydrolizatami kolagenowymi), połączonych lub nie z silikonem, na objawy starzenia się skóry u dojrzałych kobiet.

Materiały i metody

Badanie przeprowadzono zgodnie z zasadami etycznymi wynikającymi z Deklaracji Helsińskiej i wprowadzonych do niej zmian. Zrealizowane je w formie monocentrycznego, podwójnie zaślepionego, randomizowanego, kontrolowanego placebo badania suplementacji dotyczącego efektów stosowania niskiej dawki specyficznych peptydów kolagenu rybiego (2,5 g) przeprowadzonego na skórze 57 dojrzałych kobiet po 12 tygodniach codziennego stosowania suplementu. Uczestniczki były losowo przypisywane do grupy otrzymującej peptydy kolagenu rybiego typu I , specyficzne peptydy kolagenu rybiego,  średnia masa cząsteczkowa (Mw) 2kDa) raz dziennie, lub grupy otrzymującej ten sam produkt w połączeniu z krzemem , średnia (Mw 2kDa) lub odpowiadające mu placebo (maltodekstryna). Pomiary wykonano na początku oraz w 8. i 12. tygodniu badania na skórze twarzy oraz na wewnętrznej i zewnętrznejstronie przedramienia ręki dominującej.

Parametry elastyczności skóry zostały zmierzone za pomocą kutometru SEM (Courage and Kazhaka, Niemcy). Pomiary uwodnienia skóry wykonano przy użyciu korneometru CM 825 (Courage&Khazaka, Niemcy). Koloryt skóry został zmierzony za pomocą chromometruChromameter® CR 400 (Konica-Minolta, Japonia) z wykorzystaniem przestrzeni barw CIE L*a*b*. Oceny echograficznej skóry dokonano przy użyciu aparatu DERMASCAN C (Cortextechnology, Dania). Zmierzono dwa parametry skóry: całkowitą grubość skóry i echogeniczność.

Ocenę kliniczną zmarszczek mimicznych przeprowadził przeszkolony klinicysta przy użyciu atlasu Bazina-Doubleta [12]. Przeszkolony klinicysta używał wizualnej skali analogowej (VAS) do oceny poziomu promiennego wyglądu skóry (skala od 0 do 10) oraz jednorodności kolorytu skóry (skala od 0 do 10).

W 12. tygodniu badania wykorzystano kwestionariusz do oceny zadowolenia uczestniczek badania w zakresie redukcji zmarszczek, a także zwiększenia jednorodności kolorytu, blasku, uwodnienia, jędrności i świetlistości skóry.

Wyniki

Badane osoby podzielono na trzy homogeniczne grupy, w zależności od wieku i rodzaju skóry. W większości przypadków osób badanych był to III typ skóry (86%) i wiek pomenopauzalny(61%). W 8. i 12. tygodniu badania zaobserwowano istotne zmiany w zakresie parametrów biomechanicznych skóry u obu grup CP, w przeciwieństwie do grupy placebo. W ujęciu ogólnym, po 12 tygodniach badania wystąpiły istotne różnice w stosunku do stanu wyjściowego, świadczące o poprawie elastyczności i jędrności skóry:

  1. Zmniejszenie deformacji resztkowej (Uf-Ua) zarówno w grupie CP/Si (-20% p=0,006), jak i w grupie CP (-17%, p=0,022) na zewnętrznej stronie przedramienia (rys. 1).
  2. Znaczące zmniejszenie (p<0,001) deformacji resztkowej, „zmęczenia” skóry pod koniec cyklu pomiarowego (Uf-Uf5) zarówno na zewnętrznej (-21%), jak i wewnętrznej części przedramienia (-16%) wgrupie CP.
  3. Znaczący wzrost (+10%, p=0,018) stosunku powrotu elastycznego do całkowitej deformacji skóry (Ur/Uf) na wewnętrznej części przedramienia u grupy CP/Si..
  4. Znaczący wzrost (+8%, p<0,028) całkowitej sprężystości w 5. cyklu (Ua5/Uf5) na wewnętrznej części przedramienia w grupie CP/Si.

W 8. tygodniu zaobserwowano znaczne (p=0,019) różnice w zakresie zmiany grubości skóry twarzy między grupą CP (Δ=+36µm) i placebo (Δ=-64µm). W 12. tygodniu różnica między grupą CP (Δ= 0µm) i placebo (Δ= - 87µm) była nadal istotna (p=0,048). Nie stwierdzono istotnego wpływu na uwodnienie skóry bez względu na rodzaj stosowanej suplementacji.

Jeśli chodzi o kliniczną ocenę zmarszczek w okolicach oczu (kurzych łapek) w 12. tygodniu, wynik ten uległ znacznemu obniżeniu o -16,5% w przypadku grupy CP w porównaniu ze stanem początkowym. W 12. tygodniu zaobserwowano poprawę w zakresie kurzych łapek u 74% i 60% badanych odpowiednio dla grupy CP i CP/Si.

W 8. tygodniu badania jednorodność kolorytu skóry uległa znaczącej poprawie (p<0,001) u osób z grupy CP w porównaniu ze stanem początkowym. Promienny wygląd skóry również uległ istotnej poprawie w przypadku grupy CP w 8. tygodniu (p=0,034). W 12. tygodniu poprawa ta nie była już tak znacząca. W 12. tygodniu zaobserwowano też istotny wzrost jasności skóry twarzy (L*, p=0,004) w przypadku grupy CP/Si (rys. 2).

Kwestionariusz samooceny: w 12. tygodniu badania, w grupie CP/Si, 79% uczestniczek zaobserwowało poprawę jasności skóry, a 74% poprawę promiennego wyglądu skóry twarzy. 64% uczestniczek z grupy CP zaobserwowało poprawę promiennego wyglądu, a 68% poprawę uwodnienia skóry twarzy.

Wnioski

Niniejsze badanie, które polegało na codziennym, jednokrotnym stosowaniu preparatu przez 3 kolejne miesiące, wykazało, że suplement doustny zawierający małe dawki specyficznych peptydów kolagenowych, połączonych lub nie z krzemem, wydaje się mieć pewien interesujący wpływ na jakość skóry. Wydłużenie czasu trwania suplementacji do 4 lub więcej miesięcy mogłoby potwierdzić te wstępne wyniki."

Piśmiennictwo

  1. Uitto J, Fazio MJ, Olsen DR (1989) Molecular mechanisms of cutaneous aging. Age-associated connective tissue alterations in the dermis. J Am Acad Dermatol 21(3 Pt 2): 614-622.
  2. Oikarinen A, Karvonen J, Uitto J, Hannuksela M (1985) Connective tissue alterations in skin exposed to natural and therapeutic UVradiation. Photodermatol 2(1): 15-26.
  3. Trautinger F (2001) Mechanisms of photodamage of the skin and its functional consequences for skin ageing. Clin Exp Dermatol 26(7): 573-577.
  4. Lovell CR, Smolenski KA, Duance VC, Light ND, Young S, et al. (1987) Type I and III collagen content and fibre distribution in normal human skin during ageing. Br J Dermatol 117(4): 419-428.
  5. Birk DE, Trelstad RL (1986) Extracellular compartments in tendon morphogenesis. collagen fibril, bundle, and macroaggregate formation. J Cell Biol 103(1): 231-240.
  6. Mendler M, Eich-Bender SG, Vaughan L, Winterhalter KH, Bruckner P(1989) Cartilage contains mixed fibrils of collagen types II, IX and XI. JCell Biol 108(1): 191-198.
  7. Sibilla S, Godfrey M, Brewer S, Budh-Raja A, Genovese L (2015)An Overview of the Beneficial Effects of Hydrolysed Collagen as aNutraceutical on Skin Properties: Scientific Background and ClinicalStudies. The Open Nutraceuticals Journal 8: 29-42.
  8. Matsuda N, Koyama Y, Hosaka Y, Ueda H, Watanabe T, et al. (2006)Effects of ingestion of collagen peptide on collagen fibrils andglycosaminoglycans in the dermis. J Nutr Sci Vitaminol (Tokyo) 52(3):211-215.
  9. Jugdaohsingh R, Watson AI, Pedro LD, Powell JJ (2015) The decreasein silicon concentration of the connective tissues with age in rats is amarker of connective tissue turnover. Bone 75: 40-48.
  10. Nielsen FH (2014) Update on the possible nutritional importance ofsilicon. J Trace Elem Med Biol 28(4): 379-382.
  11. Barel A, Calomme M, Timchenko A, De Paepe K, Demeester N, et al.(2005) Effect of oral intake of choline-stabilized orthosilicic acid onskin, nails and hair in women with photodamaged skin. Arch DermatolRes 297(4): 147-153.
  12. Bazin R, Doublet E (2010) Atlas du vieillissementcutané. Volume 1,Med’com, USA.
  13. Proksch E, Segger D, Degwert J, Schunck M, Zague V, et al. (2014) Oralsupplementation of specific collagen peptides has beneficial effects onhuman skin physiology: a double-blind, placebo controlled study. SkinPharmacolPhysiol 27(1): 47-55.
  14. Proksch E, Schunck M, Zague V, Segger D, Degwert J, et al. (2014) Oralintake of specific bioactive collagen peptides reduces skin wrinklesand increases dermal matrix synthesis. Skin PharmacolPhysiol 27(3):113-119.
  15. Duteil L, Roussel CQ, Maubert Y, Esdaile J , Bonnet CB, et al. (2016)Specific natural bioactive type 1 collagen peptides oral intake reverseskin aging signs in mature women. J Aging Res Clin Practice 5(2): 84-92.