Babka płesznik

Babka płesznik

Nasiona płesznika – Semen Psyllii jako surowiec śluzowy

Flohsamen, czyli Psyllii Semen zostało ujęte przez Farmakopeę Europejską 5. Jest to surowiec dostępny w aptekach, sklepach zielarskich i sklepach spożywczych (ze zdrową żywnością). Wchodzi w skład leków śluzowych, powlekających, jest nośnikiem dla bakterii w probiotykach (np. Colon), składnikiem pęczniejącym w preparatach zmniejszających apetyt, ponadto w środkach regulujących wypróżnienia. Z jednej strony płesznik jest pomocny w leczeniu zaparć, z drugiej jednak łagodzi objawy biegunki, bowiem jest środkiem osłaniającym, pochłaniającym wodę, pęczniejącym i przeciwzapalnym. Doskonały środek śluzowy w leczeniu podrażnień przewodu pokarmowego, dla osłony w przebiegu choroby wrzodowej, do wspomagania odchudzania (zmniejsza uczucie głodu, zmniejsza wchłanianie tłuszczów), do łagodzenia stanów zapalnych jamy ustnej i gardła (chrypka, suchy kaszel, zapalenie krtani). Dobry preparat w leczeniu zespołu jelita drażliwego oraz stanów zapalnych ściany żołądka i jelit. Wlewy doodbytnicze sprawdzają się przy zaparciu, świądzie odbytu, hemoroidach (łagodzenie podrażnienia). Napar śluzowy do okładów na skórę i oczy przy stanach zapalnych, wyprysku, atopowym zapaleniu skóry, suchości skóry, trądziku różowatym i łuszczycy. Zapobiega wysychaniu skóry, dobrze nawilża i odżywia skórę, ujędrnia, tworzy ochronny mikrofilm (naparem przemywać skórę). Płesznik jest całkowicie bezpieczny dla niemowląt, dzieci, osób starszych i schorowanych. Doustnie można przyjmować nasiona całe, zmielone, same łupiny z nasion (dostępne w handlu) – dobrze popić, ponadto napar lub odwar z nasion (kleiki). Wyciągi wodne pić kilka razy dziennie, zależnie od potrzeby, nasiona przyjmować w dawce 2-4 łyżek 1-2 razy dziennie. Na szklankę wody wystarczy 1-2 łyżki nasion lub samych łupin. Cenne jest również ziele babki płesznik, zbierane w czasie kwitnienia lub w początkach owocowania i suszone w temperaturze pokojowej. Napar z ziela babki płesznik działa przeciwzapalnie, osłaniająco, regenerująco na nabłonki, moczopędnie i wzmacniająco. Ziele jest zasobne w śluzy, irydoidy, białka, flawonoidy, polifenole i fitosterole. Napar z ziela polecam w leczeniu stanów zapalnych przewodu pokarmowego, jelita drażliwego, choroby wrzodowej, nieżytów górnych dróg oddechowych, do wspomagającej terapii odchudzającej, przeciwmiażdżycowej i przeciwcukrzycowej. Napar wodny z nasion i ziela obniżają poziom cholesterolu i cukru we krwi i regulują wypróżnienia. Nasiona mielone i ziele babki płesznik lub piaskowej pomocne w wspomagającej terapii przerostu gruczołu krokowego.

Nasiona bogate w śluz są pozyskiwane z babki płesznik (Flohsamenwegerich) – Plantago psyllium L., babki piaskowej (Sandwegerich) – Plantago arenaria Waldstein et Kitaibel = Plantago indica L., z rodziny Plantaginaceae (babkowate). Podobne właściwości posiada babka jajowata – Plantago ovata Forsskal = Plantago ispaghula Roxburgh (Indisches Psyllium, Blondes Psyllium, Indische Flohsamen). W lecznictwie stosowane są całe nasiona babki jajowatej lub tylko łupiny babki jajowatej, ujęte zresztą w Farmakopei Europejskiej 5: Semen Plantaginis ovatae et Tegumentum (Testa) Seminis Plantaginis ovatae = Flochsamenschalen.

Nasiona babki płesznik zawierają 10-12% śluzów zbudowanych z kwaśnych arabinoksylanów, kwasu galakturonowego i ramnozy. W nasionach płesznika jest od 5 do 13% tłustego oleju, trisacharyd planteoza = planteose i 0,14% irydoidów. Brak skrobi.

Nasiona babki piaskowej zawierają od 5 do 13% śluzów, proteiny i planteozę (trisacharyd zbudowany z glukozy, fruktozy i galaktozy); nie mają irydoidów i skrobi.

Nasiona babki owalnej zawierają od 20 do 30% śluzów zbudowanych z kwaśnych arabinoksylanów, ramnozy, kwasu galakturonowego i kwasu 4-O-metylo-glukuronowego. Tłusty olej ok. 5%, proteiny, skrobia obecna, ponadto planteoza i irydoidy (0,21% aukubiny).

Łupina nasion babki owalnej zawiera ok. 80% śluzów. Skrobia jest wykrywalna. Nieco oleju tłustego, nieco protein, brak irydoidów.

Śluzy z wymienionych babek utrudniają wiązanie toksyn bakteryjnych do receptorów przewodu pokarmowego. Przyspieszają gojenie owrzodzeń jelitowych. W leczeniu wrzodów wykazują synergizm z lukrecją i żywokostem. Dawki dzienne nasion wg szwajcarskiej literatury: babka płesznik 10-30 g, babka jajowata 12-40 g, łupiny nasienne babki jajowatej 4-12 g.]

Fitosterole ze zmielonych nasion płesznika są reprezentowane przez kampesterol, stigmasterol i beta-sitosterol. Trójterpeny są także obecne w postaci alfa- i beta-amyryny. Olej tłusty z nasion babki płesznik jest bogaty w kwas linolowy, oleinowy i palmitynowy. W płeszniku stwierdzono obecność alkaloidów monoterpenowych ((+)-boschniakine, (+)-boschniakinic acid = plantagonina).

Semen Psyllii (Flohsame, Psyllium, Seme di Psillio) jest w Pharmacopoea Helvetica VI z gatunku Plantago psyllium L. lub Plantago indica L. Współczynnik pęcznienia przynajmniej 10. Popiół – najwyżej 6%. Dawka jednorazowa nasion 10-20 g wraz z wodą.

Psyllium Seed jest w British Pharmacopoeia z 2009 r. z Plantago psyllium L. = Plantago afra L. lub Plantago indica L. = Plantago arenaria Waldstein and Kitaibel. Indeks pęcznienia minimum 10. Popiół max 4%. Farmakopea Brytyjska z 2009 r. obejmuje także nasiona babki jajowatej – Ispaghula Seed (indeks pęcznienia minimum 9, popiół max 4%) oraz łupinę nasion babki jajowatej Ispaghula Husk (indeks pęcznienia min. 40; popiół max 4%).

źródło: http://rozanski.li/1159/nasiona-plesznika-semen-psyllii-jako-surowiec-sluzowy/